Μια από τις πιο ανησυχητικές προειδοποιήσεις των τελευταίων ημερών για τις διεθνείς αγορές ενέργειας ήρθε από τον υπουργό Ενέργειας του Κατάρ, Σάαντ αλ-Καάμπι, ο οποίος, σύμφωνα με όσα μετέδωσαν οι Financial Times και το Reuters, εκτιμά ότι αν συνεχιστεί η πολεμική κλιμάκωση με το Ιράν, οι χώρες του Κόλπου ενδέχεται να οδηγηθούν σε μαζική αναστολή ενεργειακών εξαγωγών μέσα στις επόμενες ημέρες.
Ο Καάμπι προειδοποίησε ότι οι εξαγωγείς πετρελαίου και φυσικού αερίου της περιοχής μπορεί να αναγκαστούν να επικαλεστούν κατάσταση ανωτέρας βίας (force majeure), ώστε να απαλλαγούν από τις συμβατικές υποχρεώσεις παράδοσης φορτίων σε περίπτωση που οι πολεμικές συνθήκες καταστήσουν αδύνατη τη συνέχιση των αποστολών. Όπως είπε, όσοι δεν το πράξουν άμεσα, κινδυνεύουν αργότερα με σημαντικές νομικές ευθύνες.
Σύμφωνα με την ίδια εκτίμηση, αν η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ διακοπεί ή καταστεί πρακτικά αδύνατη, η τιμή του πετρελαίου θα μπορούσε να εκτιναχθεί ακόμη και στα 150 δολάρια το βαρέλι μέσα σε δύο με τρεις εβδομάδες. Αντίστοιχα, το φυσικό αέριο θα μπορούσε να φτάσει τα 40 δολάρια ανά εκατομμύριο βρετανικές θερμικές μονάδες, επίπεδο πολλαπλάσιο από αυτό που ίσχυε πριν από την τελευταία πολεμική κλιμάκωση.
Η προειδοποίηση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα επειδή το Κατάρ έχει ήδη σταματήσει την παραγωγή LNG στο Ras Laffan, τη μεγαλύτερη εγκατάσταση υγροποιημένου φυσικού αερίου στον κόσμο, μετά από επίθεση με drones. Το Reuters αναφέρει ότι η αναστολή αφορά παραγωγή που αντιστοιχεί περίπου στο 20% της παγκόσμιας προσφοράς LNG, ενώ ο ίδιος ο Καάμπι φέρεται να δήλωσε πως ακόμα και αν ο πόλεμος σταματούσε αμέσως, θα χρειάζονταν εβδομάδες ή και μήνες για να επανέλθουν οι παραδόσεις σε φυσιολογικούς ρυθμούς.
Μια γενικευμένη ενεργοποίηση ρητρών force majeure από τις χώρες του Κόλπου θα σήμαινε στην πράξη ότι η παγκόσμια οικονομία θα έχανε προσωρινά μία από τις βασικότερες ενεργειακές της αρτηρίες. Ο Καάμπι προειδοποίησε ότι μια τέτοια εξέλιξη δεν θα έπληττε μόνο την ενέργεια, αλλά και το παγκόσμιο εμπόριο ευρύτερα, καθώς η περιοχή έχει κομβικό ρόλο και στην παραγωγή πετροχημικών και πρώτων υλών για λιπάσματα.
Οι επιπτώσεις στην Ευρώπη εκτιμάται ότι θα ήταν σοβαρές, παρά το γεγονός ότι το Κατάρ δεν κατευθύνει το μεγαλύτερο μέρος των εξαγωγών του αποκλειστικά στην ευρωπαϊκή αγορά. Το πρόβλημα είναι ότι σε περιβάλλον περιορισμένης προσφοράς, οι ασιατικές αγορές ενδέχεται να προσφέρουν υψηλότερες τιμές και να απορροφήσουν μεγαλύτερο μέρος του διαθέσιμου LNG, αφήνοντας την Ευρώπη εκτεθειμένη σε νέα ενεργειακή πίεση και σε περαιτέρω άνοδο τιμών.
Παράλληλα, το ζήτημα δεν αφορά μόνο τις ίδιες τις εγκαταστάσεις παραγωγής, αλλά και τη ναυσιπλοΐα. Ο Καάμπι εμφανίστηκε απαισιόδοξος για τη δυνατότητα ασφαλούς διέλευσης πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ όσο διαρκούν οι εχθροπραξίες, ακόμη και με στρατιωτική συνοδεία. Σύμφωνα με τις αναφορές, θεωρεί ότι πολλά εμπορικά πλοία και πλοιοκτήτες θα διστάσουν να περάσουν από μια τόσο επικίνδυνη ζώνη, ειδικά όσο τα στρατιωτικά πλοία αποτελούν πιθανούς στόχους.
Ο υπουργός Ενέργειας του Κατάρ προειδοποίησε επίσης ότι αν αυτή η κατάσταση παραταθεί για εβδομάδες, οι συνέπειες θα είναι παγκόσμιες: υψηλότερο ενεργειακό κόστος, ελλείψεις σε βασικά προϊόντα, πίεση στη βιομηχανική παραγωγή και επιβράδυνση της ανάπτυξης σε πολλές οικονομίες. Όπως μετέδωσε το Reuters, χαρακτήρισε ανοιχτά το ενδεχόμενο αυτό απειλή για το παγκόσμιο ΑΕΠ και για τη σταθερότητα της διεθνούς οικονομίας.
